زبان و ادبيات خارجي جمعيت آپولو و تاثير آن در ادبيات معاصر عرب, / بهزاد شادفر؛ به راهنمايي: محمدعلي آذرشب . 185 صفحه،كتابنامه TH پايان نامه (كارشناسي‌ارشد) -- دانشگاه تربيت مدرس، 1374 "جمعيت آپولو" انجمني ادبي بود كه در فاصله ميان دو جنگ خانمانسوز جهاني در سال 1932 م به رهبري دكتر احمد زكي ابوشادي (1892-1955) در قاهره تاسيس شد. رياست اين انجمن را ابتدا "احمد شوقي" و سپس "خليل مطران" به عهده گرفتند. اعضاي آن عبارت بودند از: ابراهيم ناجي، علي محمود طه، ابوالقاسم الشابي، صالح جودت ، حسن كامل الصيرفي، مصطفي السحرتي و محمود ابوالوفا. دليل انتخاب اين نام براي جمعيت ، توجه به بعد جهاني آن بوده است ، آپولو در نزد يونانيان الهه شعر و موسيقي و خورشيد است . دكتر ابوشادي به انتشار اولين مجله ادبي در شعر و نقد ادبي در درون سرزمين عربي اقدام ورزيد و نام "آپولو" را براي آن برگزيد. اهميت كار آپولو دراين است كه در برهه‌اي از زمان كار خويش را آغاز كرد كه در درون سرزمين عربي به ايجاد انجمني ادبي احساس نياز مي‌شد زيرا "الرابطه القلميه" با مرگ جبران خليل جبران به كار خود پايان داده بود و ميخاييل نعيمه نيز به لبنان بازگشته بود و ديگر شعراي مهجر، تنها گاهي به انتشار آثار اندك خود اقدام مي‌كردند. "آپولو" چالش‌هاي ادبي محافظان سبك كلاسيك و داعيان تجديد و نوآوري را تجربه كرده بود از اين رو در موقعيت بحراني ميان دو جنگ جهاني و سيطره استعمار انگليس بر مصر و همچنين وجود حاكمان مستبدي چون "ملك فؤاد" و نخست‌وزيري وي "اسماعيل صدقي"، آپولو و رهبر آن ابوشادي را برآن داشت تا بنيان انجمني ادبي را پايه‌ريزي كنند كه در آن از تمامي شعرا، ادبا و نقاد با گرايش‌هاي مختلف دعوت شود تا تحت لواي آن به تبادل آراء بپردازند و از رهگذر تعاطي افكار، ادب عربي نيز به غناي كافي و وافي خود دست يابد. اهداف اين جمعيت در اساسنامه آن به طور خلاصه عبارت بود از: 1 - مبارزه با بت‌هاي ادبي و پيروي كوركورانه و بي‌قيد و شرط از شاعر يا اديبي مشخص . 2 - جايگزين ساختن تعاون و برابري به جاي دشمني و كينه ميان ادبا. 3 - اعتلاي شعر عربي و جهت بخشيدن اصولي به كوشش‌هاي شاعران . 4 - رشد و ترقي سطح ادبي، اجتماعي و مادي شعرا و دفاع از منافع و كرامت ايشان . 5 - ياري رسانيدن به نهضت‌هاي فني و هنري در عالم شعر. وجود گرايش‌هاي مختلف ادبي در آپولو، بعضي از ناقدان را برآن داشت تا آپولو را تنها يك انجمن ادبي محسوب كنند و در اطلاق "مدرسه ادبي" به آن دچار ترديد شوند ولي با وجود گرايش‌هاي مختلف ادبي در آپولو، گرايش غالب برآن همان گرايش رمانتيستي" بود. رهبر آپولو دكتر ابوشادي از تحصيلكرده‌هاي غرب بود و در انگليس به مكاتب ادبي بخصوص رمانتيسم آشنايي كامل يافته بود. مكتب رمانتيسم بخصوص در انقلاب كبير فرانسه و پس از آن رشد بيشتري يافت ، انقلابي كه حامل شعارهاي "آزادي، برابري و برادري" بود. ابوشادي مجذوب گرايش‌هاي انساني، اجتماعي اين مكتب ادبي شده بود ولي هيچگاه به طور مستقيم مبلغ اين مكتب نبود. ابوشادي مي‌خواست ادب عربي را با تحولات ادب جهاني همراه و هماهنگ كند و پاسخگوي نيازهاي موجود باشد و از اين رهگذر ادب عربي را قوام بخشيده به جهانيان بشناساند. شعراي آپولو در زمينه ساختار قصيده به نوآوري‌هاي دست زدند اينان بيش از لفظ به معني توجه كردند، شعرهاي بدون قافيه، شعر نو و آزاد سرودند. وحدت موضوعي و وحدت عضوي را در شعر رعايت مي‌كردند. چالش‌هاي ادبي در روزگار آپولو نيز ادامه داشت و اين انجمن ادبي از جانب "دارالعلوم" و "الازهر" مورد انتقاد قرار مي‌گرفت . از دردناكترين اين چالش‌ها، نسبت‌هاي ناروايي بود كه "عباس محمود العقاد" به آپولو وارد مي‌آورد. وي آپولو را تحريك شده از جانب قصر پادشاهي مي‌دانست و معتقد بود كه قصر، براي مخالفت با عقاد به اين انجمن كمك مالي مي‌كند. در حالي كه روش كاري مجله آپولو، نقد اشعار و قصيده‌هاي شعرا به گونه‌اي احترام‌آميز بود ولي عقاد در آن مرحله به نقد خصمانه آپولو پرداخت . به دليل وجود جو نامناسب ادبي و مشكلات مالي، مجله آپولو و به دنبال آن انجمن آپولو از كار بازايستادند. ولي اهداف و آمال آپولو توسط شعرا و ادباي اين انجمن دنبال شد. دكتر ابراهيم ناجي در سال 1994 به ايجاد انجمن ادبي "رابطه الادباء" اقدام كرد. همچنين در سال 1953، انجمني به نام "رابطه‌الادب الحديث " در ادامه راه آپولو تاسيس شد و تا دوران معاصر نيز اهداف آپولو به خاموشي نگراييده بلكه در سال 1980 م نيز "جماعه ابوللوالجديده" در قاهره تاسيس شد كه اصول اين انجمن ادبي مفصل‌تر از اصول جمعيت آپولوي قديم بود. به هرحال جمعيت آپولو در ميان شعرا و ادباي نسل خود و همچنين شعراي معاصر، تاثير خود را باقي گذاشته است . ابوشادي، احمد زكي / شعر عربي / جمعيت آپولو / ادبيات عربي / رمانتي سيسم Abooshadi, Ahmad Zaki / Arabic poetry / Apolo society / Arabic literature / Romanticism آذرشب ، محمدعلي, استاد راهنما دانشگاه تربيت مدرس, دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس, دانشكده ادبيات و علوم انساني